Neem maatregelen op basis van de risicoanalyse

Om uw medewerkers te kunnen beschermen tijdens bijvoorbeeld hoog oplopende zomerse temperaturen, moet u als werkgever vooraf een risicoanalyse uitvoeren. Zo kent u de thermische omgevingsfactoren in normale werkomstandigheden en kunt u, als de normale waarden overschreden worden, passende preventieve maatregelen nemen.

Een gewone luchthermometer volstaat niet om warme temperaturen te meten. Warmte kan bij zeer vochtig weer immers ondraaglijk zijn, terwijl dezelfde temperaturen bij droog weer geen probleem geven. Rekening houden met de luchtvochtigheid is dus de boodschap. Soms is ook windsnelheid en de rechtstreekse straling die de werknemers ondervinden van de zon of een machine een aspect dat niet verwaarloosd mag worden.

Actiewaarden voor blootstelling

Een vochtige globethermometer is het juiste instrument om warme temperaturen te meten. De WBGT (wet bulb globe temperature)-methode houdt rekening met de luchtvochtigheid en met de stralingstemperatuur van voorwerpen in de omgeving. De actiewaarden voor blootstelling aan warmte worden vastgelegd op basis van deze WBGT-index. De actiewaarden bepalen of een persoon in een bepaalde warme omgeving gedurende 8 uur kan werken, rekening houdend met de fysieke belasting.  

De actiewaarden voor blootstelling aan warmte worden vastgesteld uitgaande van de WBGT-index voor thermische belasting in functie van de fysieke werkbelasting.

Fysieke werkbelasting

Maximale WBGT-index

Licht of zeer licht

29

Halfzwaar

26

Zwaar

22

Zeer zwaar

18

  • Lichte fysieke arbeid zoals: secretariaatswerk, het besturen van een wagen.
  • Middelmatig zware fysieke arbeid zoals: timmerwerk of een tractor besturen.
  • Zwaar fysieke arbeid zoals: spitten, zagen met de hand, schaven, kruiwagens duwen en trekken.
  • Zeer zware fysieke arbeid zoals: zwaar spitten en graven, beklimmen van ladders en trappen.

De gemeten WBGT-index valt doorgaans lager uit dan de temperatuur die met een gewone thermometer vastgesteld wordt. Via deze link kan u tabellen raadplegen om zelf de omrekening te doen op basis van de luchttemperatuur en luchtvochtigheid. Wanneer de vochtigheid van de lucht extreem hoog is, laten we zeggen 95 %, dan komt de WBGT-temperatuur ongeveer overeen met wat de gewone thermometer aangeeft. Bij lagere luchtvochtigheid is de WBGT-index lager dan de luchttemperatuur. In de meeste situaties komt u zo al heel erg in de buurt van het resultaat met de officiële meetmethode. Als er ook stralingswarmte is, dan is dat een bijkomende belastende factor.

Preventiemaatregelen

Als de WBGT-grenswaarden overschreden worden moet u een programma van technische en organisatorische maatregelen uitvoeren om de blootstelling aan warmte en de daaruit voortvloeiende risico's te voorkomen of tot een minimum te beperken. 

Extra rusttijden invoeren, behoort tot de mogelijkheden. U kunt hiervoor bijvoorbeeld onderstaande tabel toepassen.

Afwisseling in het werk WBGT-waarden      
  Licht werk Halfzwaar werk Zwaar werk Zeer zwaar werk
45 min werk - 15 min rust 29,5 27 23 19
30 min werk - 30 min rust 30 28 24,5 21

Als bij halfzwaar werk de WBGT-waarde gelijk of hoger is dan 27, dan moet er per uur 15 minuten gerust worden. Is de WBGT-waarde gelijk of hoger is dan 28? Dan moet er 30 minuten gerust worden per uur. Dat gebeurt best in een ruimte waar de temperatuur lager is.

Op een zonnige zomerdag bedraagt de relatieve vochtigheid bijvoorbeeld ongeveer 60%, terwijl de verwachte maximumtemperatuur tot 30 °C kan oplopen. De WBGT bedraagt dan 26, dus moet u voor mensen die zwaar of zeer zwaar werk uitvoeren rustpauzes invoeren.

Gezond verstand

Daarnaast moet u ook denken aan andere maatregelen zoals koeling, isolatie van warmtebronnen, het invoeren van een trager werkritme, de aanpassing van de werktijden en het voorzien van aangepaste kledij.

Veel drinkwater ter beschikking stellen en 'het gezond verstand laten zegevieren' zijn in dit geval basisvoorwaarden. Werkende mensen zijn tenslotte geen topatleten die in grote hitte een marathon kunnen lopen.

Groep IDEWE kan u helpen bij de risicoanalyse. Neem contact op met uw regionaal kantoor.