"De voorbije maanden leerden we elkaars problemen veel beter kennen"

Afvalinzamelaar IVAREM pakt, i.s.m. Groep IDEWE, psychosociale risicofactoren aan. Het bedrijf werkt aan een actieplan om een doeltreffend psychosociaal beleid te voeren. "De voorbije maanden leerden we elkaars problemen veel beter kennen."

De Intergemeentelijke vereniging voor duurzaam afvalbeheer regio Mechelen (IVAREM) wil dat werknemers hun loopbaan in goede gezondheid kunnen volbrengen. Niet alleen fysiek, maar ook mentaal. Ze kan daarvoor terecht bij Peter Decavele, preventieadviseur bij Groep IDEWE. Hoe dat precies in zijn werk gaat, vragen we aan Decavele zelf en ook aan Peter Borstlap, vertrouwenspersoon bij IVAREM.

Bij de fysieke belasting van afvalinzamelaars kunnen we ons iets voorstellen, maar hoe zeer weegt het psychische door in de job?

Peter Borstlap (IVAREM): Al onze medewerkers moeten gewapend zijn tegen verbale agressie. Onze klanten worden mondiger, en terecht, maar ze kunnen soms ook scherp uit de hoek komen. Dat kan hard aankomen, zowel bij onze arbeiders op het recyclagepark als op de baan, maar ook bij onze bedienden aan de infolijn.

Peter Decavele (IDEWE): In elke job met mensen is er zo'n psychosociale component. We merken dat dat een belangrijke oorzaak is van ziekteverzuim, net als musculoskeletale aandoeningen zoals rugpijn. Beiden zijn risico's bij een afvalinzameldienst. Daarom bieden we vanuit Groep IDEWE methodieken aan om die risicofactoren in kaart te brengen en hulpbronnen te mobiliseren.

IVAREM investeert in vertrouwenspersonen, die waken over het mentale welzijn van hun collega's. Hoe gaat dat precies in zijn werk?

Borstlap: Met twee interne vertrouwenspersonen investeren we in eerstelijnshulp. Wij kunnen op onze beurt beroep doen op de psychosociale preventieadviseur van Groep IDEWE. Die denkt heel oplossingsgericht met ons mee, zodat we conflictsituaties snel kunnen ontmijnen.

Decavele: Het is zaak de psychosociale aspecten bespreekbaar te maken. We willen werknemers betrekken bij het zoeken naar oplossingen en zo hun autonomie verhogen. Dat is een heel sterk preventiemiddel: au sérieux genomen worden, het gevoel zelf iets wezenlijk te kunnen bijdragen, verlaagt de kans op burn-out.

Jullie startten een traject op om aan psychosociale risicoanalyse te doen. Wat moet ik me daarbij voorstellen?

Borstlap: Iedereen komt dan samen om te luisteren naar elkaars beslommeringen. De voorbije maanden leerden we elkaars problemen veel beter kennen. Maar we luisteren niet alleen naar elkaars problemen, maar ook naar de succesverhalen.

Decavele: Dat heet 'appreciative inquiry'. We verkennen samen momenten waarop medewerkers zich goed voelden in de organisatie. Daarop kwamen heel mooie verhalen naar boven. Een baas die de tijd neemt om naar je te luisteren. Collega's die vroeg klaar zijn met hun ronde en een andere ronde gaan helpen. Dat leidt tot erkenning en appreciatie. Op stressmomenten denken werknemers daar ook aan. Het zijn soms kleine dingen, maar die hebben een enorm positieve impact. Het met elkaar delen van deze positieve verhalen werkt aanstekelijk en geeft nieuwe energie voor eigen engagement.

Borstlap: Onze werknemers moesten luidop nadenken over hoe een ideale dag verloopt, en hoe het ideale team er uitziet. Dat idee moeten ze met elkaar delen en bediscussiëren zodat een gedeelde taal ontstaat over hoe ze een ideale werkdag zien. We willen niet dat het dode letter blijft.

Decavele: Dat is het fijne van het traject bij IVAREM. Ze zien de voordelen van de methodiek en zetten ze ook in op lange termijn. Soms wordt 'appreciative inquiry' eenmalig gebruikt, maar zo'n one shot loopt zijn doel voorbij. Op lange termijn leidt de methode tot een goede return on investment: samen zoeken we naar de juiste methode, op het juiste moment, voor de juiste groep. Samenwerking is daardoor niet alleen aangenaam, maar ook heel efficiënt.

Borstlap: Door dit traject hopen we de 'appreciative inquiry'-methode ook te kunnen toepassen in andere diensten.

Er zijn al enkele initiatieven opgestart om de wisselwerking tussen onze diensen te verbeteren. Over wat gaat het dan zoal?

Borstlap: Er lopen alvast drie projecten:

  • Samen met ervaren chauffeurs en laders werkt IVAREM aan de optimalisatie van ophaalroutes. "Hun ervaring op het terrein is een enorme meerwaarde", weet Borstlap.
  • Een raamwerk voor het onderhoud van het materiaal
  • Herziening van de taken tussen ploegbazen en administratieve medewerkers. "Bedoeling is om ploegbazen meer tijd te geven voor opleiding, opvolging en sturing van de medewerkers", stelt Borstlap.

Zitten er nog ideeën in de pijplijn? 

Borstlap: We onderzoeken op dit moment de haalbaarheid van:

  • Workshops rond ergonomie voor beeldschermwerkers.
  • 'Sport op het werk'. We willen investeren in sportlessen, sportieve teambuildings of workshops. Fitte werknemers zijn niet alleen gezonder, ze voelen zich ook beter, hebben minder last van stress en ze zijn minder vaak ziek.
  • Daarom willen we ook inzetten op de fysieke begeleiding van medewerkers, met stabiliteits- of opwarmingsoefeningen. We informeerden hiervoor al bij IDEWE en gaan ook een kinesistenpraktijk bij dit project betrekken.
  • Ten slotte willen we inzetten op Nederlands voor anderstaligen. Taal is en blijft een hefboom. Onze personeelsdienst heeft hiervoor de mogelijkheden opgelijst.

Welzijn op het werk

Eind 2016 keurde het bestuur van IVAREM de beleidsverklaring 'Welzijn op het werk' goed. Wat zijn daar de resultaten van?

Borstlap: De werkgroep welzijn komt elk kwartaal samen en werkt ook volgens de 'appreciative inquiry'-methode. De werkgroep kaart knelpunten aan en werkte dit jaar ook al heel wat plannen uit:

  • Vooreerst is er meelopen met een collega. Het gaat niet om joggen (lacht). Medewerkers krijgen de mogelijkheid om een dag op een andere dienst mee te draaien om zo het werk van collega's te leren kennen. Er wordt geprobeerd om een dagvullend programma samen te stellen waarmee medewerkers een andere dienst écht leren kennen.
  • We willen ook een fietshappening voor 'Kom op tegen Kanker' organiseren voor IVAREM-medewerkers. Bedoeling is om die op 22 april 2018 te houden, en de opbrengst gaat integraal naar het goede doel.
  • Vanaf 2018 worden er 2 of 3 dagen per jaar voorgesteld voor dienstoverschrijdende studiereizen. Het gaat dan om een bezoek aan thematische sites: afvalgerelateerd, of ruimer, rond milieu- en duurzaamheidsthema's.
  • Verder denken we ook na over werkgerelateerde en/of educatieve sessies rond sport en beweging, voeding, stoppen met roken,...

Decavele: Je kan welzijn door zo'n werkgroep structureel inbedden in de werking van een grote organisatie. Dat brengt een positieve dynamiek teweeg om psychosociaal gerelateerde thema's bespreekbaar te maken en voorstellen tot verandering te formuleren. Zo kunnen constructieve ideeën van onderuit groeien.