De vierdaagse werkweek en wisselend werkregime: een betere balans tussen werk en privé
De invoering van flexibele werkregimes vormt een belangrijk onderdeel van de arbeidsdeal. Deze nieuwe manier van werken draagt bij aan een gezonde werk-privébalans en verhoogt het welzijn van je werknemers. Maar hoe pak je dit concreet aan? Ontdek hieronder wat een vierdaagse werkweek en een wisselend werkregime precies inhouden en hoe je deze maatregelen succesvol kunt implementeren binnen jouw organisatie.
Op deze pagina:
- Wat is een vierdaagse werkweek?
- Wat is een wisselend werkregime?
- Wat zijn de voor- en nadelen van een aangepast werkregime?
- Praktische tips voor een succesvolle implementatie
- Wat kan IDEWE voor jouw organisatie betekenen?
Wat is een vierdaagse werkweek?
Een vierdaagse werkweek houdt in dat de totale wekelijkse arbeidstijd over vier dagen wordt gepresteerd in plaats van vijf. In de privésector kan iedereen die voltijds werkt vrijwillig en na goedkeuring van de werkgever gebruikmaken van de vierdaagse werkregeling. De aanvraag is voor zes maanden geldig en kan telkens hernieuwd worden. Werkgevers die het verzoek weigeren moeten dat motiveren. Bij akkoord van de werkgever moet de nieuwe werkregeling geformaliseerd worden in een schriftelijke overeenkomst met de werknemer en zal ook het arbeidsreglement aangepast worden. Ontdek hier de voor- en nadelen van de vierdaagse werkweek.
Wat is een wisselend werkregime?
Het wisselend werkregime gaat verder dan de vierdaagse werkweek en biedt nog meer flexibiliteit. Bij dit systeem wordt de arbeidstijd georganiseerd over een cyclus van twee opeenvolgende weken. Een uitzondering op de cyclus wordt gemaakt in de zomermaanden juli, augustus, september en bij onvoorziene gebeurtenissen. In die periodes en situaties kan de cyclus vier opeenvolgende weken bedragen.
- Variabele werkuren:
In de ene week kan er tot 9 uur per dag en tot 45 uur per week gewerkt worden, op voorwaarde dat de extra uren in de eerste week worden gecompenseerd door een lagere arbeidsduur in de tweede week. Dit zorgt ervoor dat het gemiddelde per week voldoet aan de normale arbeidstijd.
- Maatwerk voor organisaties:
Deze regeling biedt de mogelijkheid om de werkuren af te stemmen op de fluctuaties in werkbelasting en de specifieke noden van de organisatie, waardoor zowel de productiviteit als het welzijn van de werknemers worden bevorderd.
Wat zijn de voor- en nadelen van een aangepast werkregime?
Voordelen:
- Verbeterde werk-privébalans: het werk dat beter afgestemd is op de privésituatie van werknemers heeft een positief effect op hun welzijn. Al is er nog meer wetenschappelijk onderzoek nodig om de uiteindelijke effecten te kennen.
- Hogere werknemerstevredenheid: Flexibele werkindelingen verminderen stress en verhogen de tevredenheid, wat kan leiden tot een hogere productiviteit.
- Aansluiting bij seizoensgebonden of fluctuerende werkbelasting: Het wisselend werkregime biedt de mogelijkheid om werkuren af te stemmen op piek- en dalmomenten binnen de organisatie.
- Verhoogde aantrekkelijkheid als werkgever: Organisaties die flexibiliteit bieden, spreken potentiële nieuwe medewerkers aan en behouden bestaande werknemers beter.
Nadelen:
- Grotere vermoeidheid: de focus tien uur lang scherp houden voor kwaliteitsvol werk is niet vanzelfsprekend. Op het einde van deze werkdag kunnen werknemers dus meer vermoeid zijn en mogelijk onvoldoende uitrusten vooraleer ze de volgende dag weer aan de slag moeten. Dit kan niet alleen tot fysieke ongemakken leiden maar ook chronische stress veroorzaken.
- Complexiteit in planning en administratie: in organisaties waar er bijvoorbeeld een constante aanwezigheid nodig is, zal een vierdagenwerkweek er misschien voor zorgen dat er extra mensen aangeworven moeten worden waardoor de planning complexer wordt. Daarnaast kan ook het contact met collega’s onder de aangepaste werkregeling lijden of voor strubbelingen zorgen.
- Risico op verminderde rust: wees waakzaam dat er op de extra vrije dag geen werkactiviteiten gedaan worden zoals e-mails behandelen of vergaderen. Als de vrije dag niet wordt gerespecteerd, dreigt de regeling haar doel, meer rust en balans, te verliezen.
Praktische tips voor een succesvolle implementatie
Een soepele invoering van een flexibele werkindeling vraagt om duidelijke communicatie en goede afspraken.
Meet en evalueer de welzijnseffecten voor individuen en teams op middellange en lange termijn. Ga systematisch in gesprek met je werknemers en maak van dit onderwerp een thema op de periodieke psychosociale risicoanalyse.
Wat kan IDEWE voor jouw organisatie betekenen?
Om een succes te maken van het nieuwe werkregime, komt het er op aan om een nieuwe harmonie te vinden tussen het persoonlijk welzijn van de werknemers en het welzijn van de werknemers binnen het team en de organisatie. De meest efficiënte manier om die te bereiken is door goede afspraken te maken via een dialoog. Sta vooraf stil bij de impact op de werking en bereid antwoorden voor op te verwachten vragen van het personeel. Ook je medewerkers moeten goed stilstaan bij de mogelijke impact die de langere dagen en het wisselende regime hebben op hun welzijn.
Ga al zelf aan de slag met onze tools en checklists:
Of vraag onze experten ondersteuning bij je risicoanalyse psychosociale aspecten.