Opnieuw naar zomeruur: IDEWE deelt tips voor een gezondere overgang

Volgens Lode Godderis, CEO van IDEWE en professor arbeidsgeneeskunde aan de KU Leuven, speelt licht een belangrijke rol in hoe ons lichaam functioneert en hoe alert we ons voelen op het werk. “Licht doet ons beter functioneren en maakt ons actiever – zeker zonlicht, dat stimuleert de aanmaak van serotonine, wat een positief effect heeft op onze stemming en alertheid”, zegt Lode Godderis. “

Tegelijkertijd start het grootste deel van de werknemers de zomertijd met een slaaptekort, wat juist vermoeidheid, concentratieproblemen en verhoogde stress op het werk met zich mee kan brengen. “Onderzoek¹ toont aan dat na de overgang naar zomeruur de productiviteit op kantoor meetbaar daalt, doordat werknemers gemiddeld 40 minuten minder slapen. Daardoor hebben we minder mentale energie die nodig is om impulsen te onderdrukken, en dus gaan we meer aan “cyberloafing” doen - meer tijd besteden aan niet-werkgerelateerd internetgebruik (nieuws, sociale media, shoppen,…). Er zijn ook studies die aantonen dat in de eerste week na het verzetten van de klok vaak een lichte stijging in verkeersongevallen voorkomt². ”

Gelukkig kan je, ook op voorhand stappen ondernemen om de negatieve impact van de overgang te beperken.  

Wat je zelf kan doen: 

1. Je slaapritme geleidelijk aanpassen 
   Ons chronotype bepaalt daarbij of we een vroege vogel of een nachtraaf zijn. Voor die laatste zijn de dagen na de omschakeling naar het zomeruur ongetwijfeld een grotere hindernis. Probeer enkele dagen voor de overgang wat vroeger te gaan slapen zodat je lichaam zich geleidelijk kan aanpassen aan het nieuwe ritme en de verandering minder abrupt voelt. Houd je, zeker de eerste weken nadien, aan vaste bedtijden.
    
2. Schermlicht voor het slapengaan vermijden 
   Bouw ’s avonds fel licht – en zeker schermlicht – af, zodat je lichaam melatonine kan aanmaken. Leg je telefoon dus op tijd weg, bij voorkeur minstens één uur voordat je gaat slapen.
    
3. Naar buiten gaan en bewegen  
   Zoek overdag zoveel mogelijk daglicht en beweging op. Laat ’s morgens meteen het daglicht naar binnen in je slaapkamer om de aanmaak van melatonine te remmen, of ga alvast 5 à 10 minuten een blokje om voor het werk. Besteed je pauzes doorheen de werkdag zoveel mogelijk buiten, of ga voor ‘wandelmeetings’ als de werkcultuur dit toelaat.

Hoe je als werkgever de omschakeling kan vergemakkelijken: 

1. Inzetten op bewustwording en preventieve maatregelen 
   De mate waarin we een groter risico lopen op arbeidsongevallen en arbeidswegongevallen in de dagen na de omschakeling naar het zomeruur is in grote mate individueel bepaald. Het is dus als werkgever aangewezen om werknemers daarvan bewust te maken en preventieve maatregelen te treffen om het risico te verminderen. Introduceer bijvoorbeeld glijdende werkuren, zodat nachtraven later kunnen beginnen of zorg dat collega’s kunnen samenwerken om een opdracht uit te voeren en afleiding te vermijden. 
    
2. De verlichting op kantoor aanpassen 
   Onaangepaste verlichting veroorzaakt, van alle omgevingsstressoren, de grootste afname van cognitieve prestaties. Daarom is het niet enkel belangrijk om echt daglicht binnen te halen op kantoor met bijvoorbeeld werkplekken dicht bij het raam, maar ook om je kunstverlichting in te stellen rond neutraal tot koel wit (ca. 4000–5000 K) voor een optimaal concentratievermogen. Vooral in de eerste uren van de werkdag kan dit helpen om de interne klok sneller te laten wakker worden. 
    
3. Beweging extra stimuleren  
   Geef medewerkers een duwtje in de rug door bijvoorbeeld korte, collectieve bewegingspauzes in te lassen, ofwel door samen laagdrempelige oefeningen te doen of even buiten te gaan wandelen, of door yogasessies of workouts met hogere intensiteit te organiseren voor de lunchpauze.  

^{1 Sleep Medicine Reviews (2025): The effects of daylight saving time and clock time transitions on sleep and sleepiness: a systematic review
2 Volgens verkeersinstituut Vias gebeuren er in de eerste week na de omschakeling naar de zomertijd 's ochtends ook 8 procent meer ongevallen op de wegen: https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2025/03/29/zomeruur-2025-gaat-in/}