Terug Gewapend tegen schokkende gebeurtenissen

Gewapend tegen schokkende gebeurtenissen

- Organisatieveradering | Schokkende gebeurtenissen

Expert Elke Velle

Preventieadviseur psychosociale aspecten

Een goede voorbereiding kan posttraumatische stressstoornissen vermijden

De Standaard citeerde een onderzoek van de KU Leuven waarin aangetoond werd dat 7% van de bevraagde 1.896 politiemedewerkers aangaf last te hebben van posttraumatische stressstoornis. “Reden te meer om als organisatie voorbereid te zijn op het ogenblik dat een werknemer het slachtoffer wordt van een schokkende gebeurtenis”, zegt preventieadviseur psychosociale aspecten Elke Velle van IDEWE. “Snel en accuraat verbindend reageren voorkomt in veel gevallen dat het trauma blijft nazinderen.”

De dood van een collega meemaken, slachtoffer of getuige zijn van agressie of een zwaar ongeval, ... een schokkende gebeurtenis laat sporen na. “Het is normaal dat mensen die een ingrijpende gebeurtenis hebben meegemaakt angst- of stressreacties vertonen”, zegt Elke Velle. “Je lichaam zet alles op scherp voor wat mogelijk nog kan komen. Klaar om te vechten, om te vluchten of zich te verdedigen. Je hart gaat sneller slaan, je spieren spannen zich op. Mensen kunnen in deze situatie heel kwaad worden of volledig blokkeren. Soms lijkt het alsof ze kalm zijn maar de emotionele ontlading volgt dan meestal nog. Dit zijn op zich echter geen kenmerken van een posttraumatische stressstoornis. Dat wordt het pas als de angstklachten na enkele maanden aanhouden en bepaalde triggers het trauma telkens opnieuw oproepen. Een snelle opvang kan dit vaak voorkomen.”

Wees voorbereid

posttraumatische stoornis

Leidinggevenden en werknemers bewustmaken van het risico op schokkende gebeurtenissen en informeren over de gevolgen en de manier waarop je als collega kan reageren, is de eerste stap in een beleid dat organisaties hierrond kunnen ontwikkelen. “In sommige organisaties, zoals politie- en hulpverleningsdiensten maar ook in bedrijven waar werknemers gevaarlijk opdrachten uitvoeren, is het belangrijk om de risico’s niet te negeren als de olifant in de kamer. We zien dat organisaties die dat goed aanpakken niet alleen beter omgaan met schokkende gebeurtenissen maar, los daarvan, ook sterker worden als team en als organisatie. De confrontatie met zaken van leven en dood doet de functies verdwijnen. Wat overblijft zijn mensen die bezorgd zijn om en zorg willen dragen voor elkaar.”

Snelle opvang

Als zich een schokkende gebeurtenis voordoet, dan is een snelle opvang noodzakelijk. “Naast de eventueel noodzakelijke medische zorgen, is het prioritair dat mensen snel een veilig gevoel krijgen en de eerste emoties kunnen loslaten. Ook al denk je te weten hoe je in ingrijpende situaties zou reageren, vaak schrikken mensen achteraf van hoe heftig of apathisch hun reacties waren. Het is belangrijk om dat te normaliseren en vanuit de organisatie erkenning te bieden. Dat gebeurt bij voorkeur door de leidinggevende maar uiteraard zijn ook de steun en begrip van collega’s waardevol en noodzakelijk.”

Samen ventileren

“Het kan vervolgens zinvol zijn om twee dagen of nachten na het incident de mensen die betrokken waren bij het incident, samen te brengen. Samen ventileren nadat de eerste emoties wat gaan liggen zijn helpt, al is het ook belangrijk om dat te begrenzen en niet in de situatie te blijven hangen. IDEWE kan dergelijke groepsopvang faciliteren.  We werken met het driegespreksmodel waarbij we in een drietal gesprekken opvolgen hoe betrokkenen deze gebeurtenis geleidelijk aan een plaats geven. We merken echter ook dat één afspraak vaak voldoende is. Dat een organisatie slachtoffers en teamleden de tijd en ruimte gunt om samen te zitten en te verwerken is op zich ook al een waardevol signaal van erkenning. Onderlinge sociale steun van lotgenoten is immers zeer belangrijk in die fase.”

Individuele gesprekken

IDEWE biedt ook individuele opvang. Het gaat over drie gesprekken, gespreid in de tijd, waarin onze psychologen ingaan op de individuele beleving van de schokkende gebeurtenis.  “Het is een kans om mensen duidelijk te maken dat er niets mis is met hun reacties en te zoeken naar een manier om het voorval een plaats te geven of oplossingen te zoeken die de verwerking mogelijk maken. We merken in die gesprekken dat het niet bij een negatieve ervaring hoeft te blijven. Dergelijke gebeurtenissen kunnen de aanleiding zijn voor iets positiefs, dat mensen graag bevestigd willen zien. Evengoed kunnen ze aangeven dat ze er liever niet meer willen over praten, omdat ze het voorval een plek hebben gegeven of omdat ze inzicht kregen in situaties en triggers die een angstreactie kunnen uitlokken. Naast sociale steun is ook dat de bedoeling van de begeleiding.”

Een greep uit ons opleidingsaanbod rond schokkende gebeurtenissen op de werkvloer:

Blijf altijd op de hoogte: schrijf u in op de IDEWE-nieuwsbrief

 

Met duiding van autonome experts, én in heldere taal!

Blijf mee met alle ontwikkelingen in welzijn & preventie

Ontvang als eerste updates rond wetswijzigingen