Asbestveilige werk- en leefomgeving? Start met je asbestinventaris

Is er nog asbest te vinden in je (bedrijfs)gebouw of werkomgeving? Als die vrijkomt, kan die de gezondheid van je werknemers en andere personen ernstig schaden. Hou het veilig en maak een asbestinventaris op. Zo beheer je de risico’s op een correcte manier. Onze experts loodsen je door dit proces.

Om deze video te bekijken, hebben we je toestemming nodig voor marketingcookies.

Wat is asbest?

Asbest is een natuurlijk mineraal met vezelstructuur. De stof werd vooral gebruikt in bouwmaterialen. De vezel heeft dan ook unieke fysische eigenschappen:

  • hitte- en vuurbestendig – Je vindt asbest in brandwerende en hittebestendige materialen.
  • zeer sterk – Asbest zit als wapening in cement en andere materialen.
  • werkt isolerend – Het zorgt voor akoestische, thermische en elektrische isolatie.

In 70 tot 90 procent van de Vlaamse gebouwen loop je het risico om op asbest te botsen. De infrastructuur gebouwd voor 2001 bevat maar liefst 2,3 miljoen ton asbesthoudende materialen. 

Meer weten? 

Waarom is asbest gevaarlijk? 

Als asbest vastzit en niet wordt gemanipuleerd, is het meestal niet gevaarlijk. Maar bij beschadiging, tijdens renovaties of sloopwerkzaamheden kunnen de vezels vrijkomen. Adem je die in? Dan loop je op lange termijn ernstige gezondheidsrisico’s. Asbestgerelateerde ziekten (zoals kankers) veroorzaken naar schatting 255.000 doden per jaar wereldwijd.

Sinds eind 1998 mag je asbest niet meer gebruiken of verkopen in België. Sinds 2005 is asbest ook verboden in de landen van de Europese landen en een aantal landen buiten de EU. 

Wat is een asbestinventaris?

De asbestinventaris uit de Codex voor welzijn op het werk lijst alle asbestmaterialen op die je via een visuele inspectie kunt vaststellen in je gebouw of werkzone, inclusief in arbeids- en beschermingsmiddelen. 
Plan je onderhouds-, renovatie- of sloopwerken? Dan is er altijd een meer diepgaand onderzoek nodig om ook verborgen materialen op te sporen. 

Voor elk vastgesteld materiaal bevat de inventaris:

  • een risicobeoordeling, op basis van de toestand en blootstellingsmogelijkheden
  • praktisch advies over hoe je het materiaal veilig kunt beheren of laten verwijderen

Ook een Vlaams asbestattest lijst de asbestmaterialen op na een visuele inspectie en beoordeelt de asbestveiligheid van de materialen. Aanvullend onderzoek is nodig bij renovatie- of sloopwerken. Dat kan deze vormen aannemen:

  • meer destructieve vormen van asbestinventarisatie binnen het Vlaamse sloopopvolgingsplan of SOP
  • de verplichte asbestinventaris in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest bij sloop- of renovatiewerkzaamheden

Hulp nodig? Vraag je offerte aan

Vraag hier je offerte aan

Je krijgt dan een voorstel voor een asbestinventaris met een risicoanalyse en beheersplan, een Vlaams asbestattest, een SOP of een destructieve asbestinventaris (Brussel of Vlaanderen).

Om deze video te bekijken, hebben we je toestemming nodig voor marketingcookies.

Hoelang is een asbestinventaris geldig?

Als werkgever werk je de inventaris van alle asbesthoudende materialen minstens één keer per jaar bij. Je doet dat ook na elke actie die de toestand van het asbesthoudende materiaal verandert. Bijvoorbeeld als het materiaal beschadigd is geraakt, of nadat er asbest is weggehaald.

Het Vlaamse asbestattest is standaard 10 jaar geldig. Maar bij asbesthoudende afvalstoffen of materialen met een hoog risico wordt die termijn ingekort tot 5 jaar. Bij wijzigingen ter plaatse, zoals schade of verwijdering van asbest, moet het attest binnen het jaar worden aangepast.

Meer destructieve vormen van asbestinventarisatie (zoals bij sloop en renovatie) zijn maar 1 tot 2 jaar geldig.

Is een asbestinventaris verplicht?

Alle werkgevers in België moeten een Codex-asbestinventaris hebben. Die inventaris wordt opgesteld volgens het model van de FOD WASO, zoals beschreven in de Codex voor welzijn op het werk. Hij is verplicht voor elke werkplek: een winkel, een school, een bedrijf, een bouwplaats … Met de gegevens uit de inventaris licht je ook derden in die ter plaatse werken uitvoeren. Zo voorkom je dat ze aan asbest worden blootgesteld.
Ook de regio waar je bent gevestigd legt specifieke voorwaarden op:

Vlaanderen  

Asbestattest

  • In Vlaanderen is een asbestinventaris (asbestattest) verplicht voor eigenaars van toegankelijke constructies met een ‘risicobouwjaar’ (lees: een bouwjaar voor 2001), waaronder gebouwen. Vandaag is dat zo bij verkoop (sinds november 2022). Vanaf 31 december 2031 wordt dit een algemene verplichting.  
  • Dit attest wordt opgemaakt volgens het Vlaams inspectieprotocol door een gecertificeerde asbestdeskundige inventarisatie. Het wordt gerapporteerd via de databank van OVAM.
  • Het asbestattest maakt deel uit van het Vlaamse asbestafbouwbeleid, dat streeft naar een asbestveilig Vlaanderen tegen 2040.

Sloopopvolgingsplan

  • Nog in Vlaanderen is bij de afbraak van een gebouw met een inhoud van meer dan 1000 m3 ook een SOP (sloopopvolgingsplan met asbestinventaris) verplicht, vóór de werken van start gaan.

Brussels Hoofdstedelijk Gewest

In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest is een destructieve asbestinventaris verplicht voorafgaand aan renovatie of afbraakwerken. 

Goed om te weten: het Vlaamse SOP en de Brusselse destructieve inventaris worden opgemaakt volgens een model en protocol van de regionale overheid. Ze zijn essentieel om milieuvergunningen te bekomen of om de nodige meldingen in te dienen – zoals voor de bescherming van het leefmilieu en de scheiding van afvalstromen.

Om deze video te bekijken, hebben we je toestemming nodig voor marketingcookies.

Hoe stelt een deskundige een asbestinventaris op?

Een deskundige – in Vlaanderen: een gecertificeerde ADI – stelt een asbestinventaris op in vijf stappen: 

  1. inspectie op locatie – De deskundige voert een rondgang uit en controleert welke materialen op de werkplek of in het gebouw mogelijk asbest bevatten.
  2. staalname en analyse – Er worden monsters genomen van verdachte materialen volgens de geldende protocollen (Codex of Vlaams inspectieprotocol) en geanalyseerd in een erkend labo, zoals dat van IBEVE  (onderdeel van Groep IDEWE).
  3. rapportering – De deskundige stelt een volledig rapport op met risicobeoordeling, fotoreportage en aanduiding op plan. Dit rapport voldoet aan de eisen van de Codex en/of de regionale regelgeving.
  4. beheersplan – Voor elk materiaal worden de juiste beheersmaatregelen opgenomen (denk aan fixatie of inkapseling) om blootstelling te vermijden. In het plan vind je ook advies over eventuele risicovolle werken en over technieken om het asbest definitief te verwijderen.
  5. sloopinventaris – Sloop of ontmantel je een bouwvolume van meer dan 1000 m3 in Vlaanderen? Dan moet je vooraf een Sloopopvolgingsplan (SOP) opmaken voor alle afvalstromen, waaronder gevaarlijke stoffen zoals asbestmaterialen. Dat plan, inclusief destructieve asbestinventaris, wordt opgesteld door een erkend Tracimat-deskundige. Ook in Brussel is zo’n destructieve inventaris verplicht vóór afbraak of renovatie. 

Hulp nodig? 

Maak een afspraak voor een Codex-asbestinventaris, een Vlaams asbestattest, een destructieve asbestinventaris (Brussel) of een SOP in Vlaanderen.

Wat is het verschil tussen een asbestinventaris en een asbestattest?

AsbestinventarisAsbestattest
Overzicht van alle asbestverdachte materialen die op de werkplek worden opgespoord tijdens een visuele inspectie.Overzicht van alle asbestverdachte materialen in een toegankelijke constructie met risicobouwjaar (TCR) in Vlaanderen.
Inclusief: beoordeling van de asbestveiligheid van het materiaal bij normaal gebruik van het gebouw. 

Bevat concreet advies om blootstelling aan asbest te vermijden tijdens de dagelijkse werkzaamheden van werknemers. 
De inventaris geeft onder meer aan:

  • hoe je asbesthoudende materialen veilig beheert
  • welke activiteiten een verhoogd risico inhouden (zoals afbraak)
  • of aanvullend onderzoek nodig is vóór bepaalde werkzaamheden
  • welke verwijderingstechnieken het meest geschikt zijn
     
Het asbestattest bevat adviezen om een TCR veilig te gebruiken in normale omstandigheden.
Het attest maakt deel uit van het Vlaamse beleid voor de bescherming van de volksgezondheid en het leefmilieu.
Is verplicht voor werkgevers.Is verplicht voor de eigenaar van een TCR.

Hulp nodig om een asbestattest aan te vragen? 

Vraag je Vlaamse asbestattest aan via ons gecertificeerde studiebureau en asbestlabo IBEVE.

Om deze video te bekijken, hebben we je toestemming nodig voor marketingcookies.

Hoe verwijder je asbest?

Asbest verwijderen? Dat is gebonden aan strikte regels. Het type uitvoerder (erkend of niet erkend) en de vereiste opleiding hangen af van het type asbestmateriaal, de staat van het materiaal en de manier waarop het materiaal bevestigd is.

Zelf verwijderen? Alleen in uitzonderlijke gevallen!

Bepaalde hechtgebonden materialen die nog in goede staat zijn mag je onder strikte voorwaarden zelf verwijderen:

  • Als werkgever mag je daarvoor werknemers inschakelen, op voorwaarde dat ze een specifieke opleiding gevolgd hebben voor eenvoudige handelingen.
  • Als particulier mag je in Vlaanderen bepaalde materialen zelf verwijderen, tenminste als dat zonder schade gebeurt.
    Een asbestdeskundige beoordeelt of het materiaal en de situatie voldoen aan de voorwaarden voor eenvoudige handelingen.

Opleiding voor werknemers

Je werknemers mogen asbest alleen verwijderen via eenvoudige handelingen als ze een erkende opleiding hebben gevolgd en jaarlijks een opfriscursus volgen. Tijdens de opleiding leren ze om veilig te werken zonder vezelvrijstelling.

Altijd veilig: erkende firma inschakelen

Is het materiaal beschadigd? Of niet-hechtgebonden? Of kun je het niet verwijderen zonder het te beschadigen of zonder dat er vezels vrijkomen? Dan moet je een beroep doen op een door FOD WASO erkende asbestverwijderaar.

Veilig omspringen met asbest?

Volg de opleiding ‘Asbest veilig verwijderen’.

Om deze video te bekijken, hebben we je toestemming nodig voor marketingcookies.

Hoe helpt IDEWE jou met een asbestveilige werkplek?

Onze gecertificeerde asbestdeskundigen van het erkende asbestlabo IBEVE voldoen aan alle wettelijke vereisten en staan je bij op het vlak van:

  • Vlaams asbestattest (procescertificaat IBEVE en gecertificeerde ADI’s)
  • Codex-asbestinventaris (asbestdeskundige volgens criteria in de Codex)
  • asbestanalyse materialen en kleefmonsters met PLM of SEM/EDX (erkend asbestlabo IBEVE)
  • luchtmetingen met FCM of HR SEM (erkend asbestlabo IBEVE)
  • werfbegeleiding, werfopvolging, opmaak lastenboek asbestverwijdering, kostprijsramingen,…
  • Vlaams sloopopvolgingsplan en controlebezoeken sloopopvolging (Tracimat-deskundigen)
  • crisiscommunicatie en infosessies bij calamiteiten en asbestincidenten

Asbestadvies nodig voor jouw organisatie? 

Bekijk ons volledige aanbod

Zet met IDEWE je eerste stap naar een asbestveilige werk- en leefomgeving.

  • Expertise op maat – Met jarenlange ervaring in asbestinventarisatie bieden we oplossingen op maat die volledig voldoen aan de geldende wetgeving en veiligheidsnormen.
  • Volledige ondersteuning – Van risicobeoordeling tot beheersplan: wij begeleiden je in elke stap van het proces om asbestrisico's effectief aan te pakken.
  • Betrouwbare partner – Vertrouw op onze bewezen aanpak om de gezondheid van jouw medewerkers te beschermen en een veilige werkomgeving te garanderen.