Voldoende ventileren houdt je werkplek gezond

Wat is het verschil tussen ventileren en verluchten? 

Het verschil tussen ventileren en verluchten zit in de manier waarop luchtverversing plaatsvindt: 

• Ventileren betekent een continue luchtverversing via een mechanisch systeem of permanente openingen, zoals ventilatieroosters of kieren. Dit zorgt voor een constante toevoer van frisse lucht en afvoer van vervuilde lucht. 
• Verluchten is het tijdelijk openen van ramen en deuren om een ruimte snel te voorzien van frisse lucht. Kort gezegd: ventileren is voortdurend en structureel, terwijl verluchten tijdelijk en handmatig gebeurt. 

Waarom is ventileren op de werkplek belangrijk? 

Door goede ventilatie worden geuren en schadelijke stoffen, zoals virussen, bacteriën, fijn stof en vluchtige organische stoffen, tijdig afgevoerd. Dat geldt ook voor vocht, zodat er geen schimmels kunnen groeien. Dat verkleint niet alleen de gezondheidsrisico’s, maar verlaagt ook het ziekteverzuim in je organisatie. 

In lokalen waar veel personen aanwezig zijn, kan de CO₂ die we uitademen dienen als indicator van luchtkwaliteit. Hoe kleiner het verschil in CO2-gehalte tussen de binnen- en buitenlucht, hoe beter de focus en het energieniveau van je werknemers. Een gezonde binnenlucht maakt je team productiever en gemotiveerder.

Wat zegt de wet over ventileren? 

De wetgeving over binnenluchtkwaliteit verschilt per sector en type werkplek. 

• werkplekken en kantoren – Een risicoanalyse is verplicht om de luchtkwaliteit te beoordelen volgens de Codex over het welzijn op het werk (Boek III, Titel 1. Basiseisen voor arbeidsplaatsen). Nieuwe richtlijnen zijn op komst. 
• publieke binnenruimtes – We maken een onderscheid tussen de federale verplichting vanuit de FOD Volksgezondheid en de verplichtingen vanuit het Vlaams Binnenmilieubesluit. 

  • Federaal: kaderwet binnenluchtkwaliteit van 6 november 2022 over de binnenluchtkwaliteit in gesloten plaatsen die publiek toegankelijk zijn. Denk aan cultuurhuizen, horecazaken, sportcentra, en op termijn mogelijk ook scholen en zorginstellingen. 

    Wat zegt de wet?

    • Er gelden twee referentieniveaus voor CO₂ om de luchtkwaliteit te beoordelen: 
      • Referentieniveau A komt overeen met een CO2-concentratie in de plaatsen die gewoonlijk lager is dan 900 ppm of een minimumdebiet aan ventilatie en luchtzuivering van 40 m3 per uur en per persoon waarvan minstens 25 m3 per uur en per persoon aan ventilatie met buitenlucht. 
      • Referentieniveau B komt overeen met een CO2-concentratie in de plaatsen die gewoonlijk lager is dan 1200 ppm of een minimumdebiet aan ventilatie met buitenlucht van 25 m3 per uur en per persoon. 
    • Elke uitbater moet een luchtkwaliteitsmeter installeren, een risicoanalyse uitvoeren en indien nodig een actieplan opstellen.

  • Vlaanderen: Vlaams Binnenmilieubesluit over maatregelen tegen gezondheidsrisico’s door een verontreinigd binnenmilieu.

    Het Binnenmilieubesluit omschrijft hoe een gezond binnenmilieu eruitziet. Het bevat richtwaarden en interventiewaarden voor onder andere scholen, kinderopvang, zorginstellingen, woningen en andere publieke binnenruimtes. Het gaat zowel om chemische en fysische als biologische factoren. 

    Voor CO₂ ligt de richtwaarde op 900 ppm – dat is 500 ppm boven de gemiddelde buitenluchtconcentratie. 

    Het besluit beschrijft ook de (preventieve) taken en de bevoegdheden die het Agentschap Zorg en Gezondheid en de medisch milieukundigen van de Logo’s hierin opnemen: van onderzoek en maatregelen tot bewustmaking.

Hoe controleer je de ventilatie op de werkplek? 

Is menselijke uitstoot de voornaamste vervuiler op je werkplek? Dan zijn dit drie manieren om de ventilatie te controleren: 

1. Meet de CO₂-concentratie. Een hoge concentratie wijst op onvoldoende ventilatie.
2. Meet het luchtdebiet. Zo weet je of de luchtverversing voldoet aan de ventilatienormen. 
3. Controleer je ventilatiesystemen. Kijk filters en luchtstromen regelmatig na. 

Opgelet: in ruimtes met andere vervuilingsbronnen – zoals een labo, lasafdeling of productieomgeving – volstaat CO₂ niet als graadmeter voor de luchtkwaliteit. Daar is een risicoanalyse met aangepaste debieten en bronmaatregelen nodig. 

Zijn CO₂-meters verplicht? 

CO₂-meters zijn in bepaalde sectoren verplicht, vooral in publieke ruimtes. Onderneem meteen actie als je CO₂-meter een melding geeft: ventileer extra als de grenswaarden worden overschreden. 

Hulp nodig bij het meten van de CO2-concentratie? 

Contacteer onze experts voor meer informatie 

Hoe plaats je je CO₂-meter correct? 

Zet de sensor zo centraal mogelijk in de ruimte, bij voorkeur naast de thermostaat. Plaats hem niet naast een deur of raam. Zo vermijd je schommelingen. 

Heeft je ruimte een ingewikkelde vorm? Is het bijvoorbeeld geen rechthoek, maar heeft het een L-vorm? Installeer dan twee meettoestellen, telkens in het midden van de ruimte. 

Voorzie genoeg afstand (meer dan 1,5 meter) tussen de meter en de werknemers, zodat de uitgeademde lucht van de werknemers geen invloed heeft op de meting.