Platformeconomie: uitdagingen en kansen voor welzijn op de werkvloer
De opkomst van de platformeconomie, zoals e-commerce, biedt flexibiliteit en nieuwe kansen, maar brengt ook specifieke risico’s met zich mee voor de arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden en het welzijn van werknemers. De arbeidsdeal speelt in op deze ontwikkelingen door beschermende maatregelen in te voeren. Lees verder hoe je als werkgever proactief omgaat met de uitdagingen én de kansen van de platformeconomie.
Op deze pagina:
- Wat is de platformeconomie?
- Wat zijn de uitdagingen in de platformeconomie?
- Hoe draagt de arbeidsdeal bij aan een betere regulering?
- Hoe kan IDEWE mij hierin ondersteunen?
Wat is de platformeconomie?
De platformeconomie omvat arbeidsvormen waarbij opdrachten via digitale platformen worden aangeboden. Denk aan de gig-economie waar zelfstandigen of freelancers vaak per taak of opdracht worden betaald in plaats van per uur of maand. Hoewel dit model veel vrijheid en innovatie stimuleert, brengt het ook uitdagingen met zich mee op het vlak van werknemerswelzijn.
Wat zijn de uitdagingen in de platformeconomie?
Werknemers in de platformeconomie lopen risico op:
- Invloed van artificiële intelligentie (AI):
AI-technologieën worden steeds vaker ingezet om opdrachten toe te wijzen, prestaties te monitoren en bepaalde taken te automatiseren. Dat kan betekenen dat de werknemers en zelfstandigen die de taken uitvoeren nog weinig invloed hebben op de hoeveelheid en indeling van hun werk (arbeidsorganisatie en autonomie). Ze worden als het ware geleefd door de technologie. Daarom is het belangrijk dat werkgevers waken over de 5 A’s: arbeidsinhoud, arbeidsvoorwaarden, arbeidsverhoudingen, arbeidsomstandigheden en arbeidsorganisatie.
- Privacy en gegevensbescherming:
Digitale platformen verzamelen en verwerken veel data over werknemers. Als werkgever is het belangrijk om hierover duidelijk te communiceren. Op het werk onvoldoende privacy ervaren, aangevuld met het gevoel dat ‘big brother’ je werk aanstuurt, kan psychosociale gevolgen hebben.
- Hoge werkdruk en flexibiliteit:
De flexibiliteit van de platformeconomie kan ertoe leiden dat werknemers zichzelf een hoge werkdruk opleggen. Meer werk betekent meer inkomen, maar ook meer stress en minder vrije tijd. Sensibiliseer regelmatig rond deze ‘zelfuitbuiting’.
- Frequentie en duur van wachttijden
In deze sector hoort wachten vaak bij de job. De tijd tussen twee opdrachten kan erg stresserend zijn als die lang duurt en niet betaald wordt. Waak als werkgever hierover en probeer de frequentie en duur van wachttijden zoveel mogelijk te beperken en eventueel zo in te plannen dat het echte rustpauzes zijn.
- Werkritme versus biologische klok
Een typisch fenomeen in de platformeconomie is werken buiten de kantooruren. Daardoor ligt het werkritme niet in lijn met dat van vrienden en familie en van je biologische klok. Een goed preventiebeleid, en bij risicogevallen een goede monitoring door de arbeidsarts, is de sleutel om de psychosociale effecten (slaapproblemen, vervreemding) en fysieke effecten (maag- en darmklachten, overgewicht, diabetes) zo goed mogelijk te beperken.
- Arbeidsongevallen
De platformeconomie omvat een aantal risicovolle jobs, denk bijvoorbeeld aan fietskoeriers, die onder tijdsdruk moeten presteren en zich daarbij vaak in druk verkeer moeten begeven. Een grondig preventiebeleid rond arbeidsongevallen is dus een absolute must.
Hoe draagt de arbeidsdeal bij aan een betere regulering?
De arbeidsdeal erkent deze complexe uitdagingen en introduceert maatregelen die gericht zijn op:
- Duidelijke criteria voor arbeidsovereenkomsten
Door strikte criteria vast te stellen, wordt het risico op schijnzelfstandigheid verminderd, zodat werknemers de bescherming krijgen die ze verdienen.
- Verzekeringsplicht en sociale bescherming
Platformwerkers moeten verzekerd zijn tegen arbeidsongevallen en krijgen, via collectieve afspraken, toegang tot aanvullende sociale zekerheidsmaatregelen.
- Integratie van technologische aspecten
Er wordt aandacht besteed aan de ethische inzet van AI, zodat algoritmes transparant en eerlijk functioneren en discriminatie voorkomen wordt. Daarnaast worden maatregelen genomen om de privacy van werknemers te waarborgen en de verwerking van persoonlijke gegevens te reguleren.
- Preventie van hoge werkdruk
Er wordt ingezet op een evenwichtige werkverdeling en een gezonde werk-privébalans, zodat de voordelen van flexibiliteit niet ten koste gaan van het welzijn van werknemers.
Hoe kan IDEWE mij hierin ondersteunen?
Bij IDEWE geloven we dat een gezonde werkplek begint met risico’s herkennen en passende maatregelen nemen. Onze experts ondersteunen je bij:
- Risicoanalyse en preventie:
We helpen je de specifieke risico’s binnen de platformeconomie in kaart te brengen en adviseren over preventieve maatregelen die het welzijn van je werknemers bevorderen.
- Opleidingen
Organiseer workshops en trainingen om zowel platformwerkers als leidinggevenden bewust te maken van de uitdagingen en mogelijkheden binnen deze nieuwe arbeidsvorm.
- Implementatie van beleid:
Met praktische tools en checklists zorgen we dat je een duidelijk en effectief beleid ontwikkelt dat aansluit bij de eisen van de arbeidsdeal en de noden van jouw organisatie.
Ga zelf al aan de slag:
- Ontdek onze dienstverlening rond stress en burn-out voorkomen.
- Plan tijdig je medisch onderzoek in.
- Schrijf je in voor onze opleiding: ‘Ne vroege en ne late’: opleiding voor werknemers over ploegenarbeid en gezondheid
- Voorkom arbeidsongevallen.
Advies of hulp nodig?
Neem contact op met onze experts en ontdek hoe jij de balans tussen flexibiliteit en bescherming op de werkvloer kunt optimaliseren.