Een Sociaal-Medisch Team opstarten
Als organisatie het welzijn van je werknemers op de kaart zetten? Dan is het oprichten van een Sociaal-Medisch Team, kortweg SMT, essentieel. Zeker als je weet dat het verzuimpercentage in België rond de 8 procent ligt (acht dagen per 100 werkdagen) en het gemiddeld aantal verzuimdagen per werknemer 20 bedraagt (Acerta, 2023). Een verzuimdag kost de werkgever al snel 1500 euro aan directe en indirecte kosten. Niet praten over verzuim is dan ook absoluut geen optie meer. Een Sociaal-Medisch Team speelt hierin een sleutelrol.
Wat is een Sociaal-Medisch Team (SMT)?
Een Sociaal-Medisch Team, kortweg SMT, is een periodiek en interdisciplinair overleg waarin alle betrokkenen rond ziekteverzuim en re-integratie samenkomen. Het brengt de werkgever, arbeidsarts, preventieadviseurs en hr-dienst rond de tafel om zowel individuele als structurele uitdagingen aan te pakken.
Een SMT is vooral interessant voor organisaties die werk willen maken van een duurzaam aanwezigheidsbeleid. Enerzijds faciliteert het een open dialoog tussen langdurig arbeidsongeschikte werknemers, de werkgever en experten. Anderzijds helpt het om collectieve gezondheidsrisico’s en psychosociale belasting tijdig te detecteren en aan te pakken. Zo worden re-integratie en welzijn structureel verankerd binnen de organisatie.
Wat is het voordeel van een Sociaal-Medisch Team?
Hoe sneller de re-integratie van langdurig zieke werknemers wordt opgestart, hoe groter de kans op succes. Een SMT maakt dat mogelijk: het detecteert vroeg signalen van langdurige afwezigheid en zet meteen ondersteunende stappen. Zo blijft de verbinding met de werknemer behouden, nog vóór een formeel re-integratietraject van start gaat.
Daarnaast ondersteunt het SMT de organisatie op beleidsniveau. Door regelmatig overleg kunnen structurele problemen – zoals een hoge werkdruk of psychosociale belasting in een specifieke dienst – besproken en aangepakt worden. Dat maakt het SMT een krachtig instrument om duurzame inzetbaarheid te bevorderen.
Wie maakt deel uit van een Sociaal-Medisch Team?
De samenstelling van een SMT hangt af van de noden van de organisatie. Een basis-SMT bestaat meestal uit de hr-medewerker en de arbeidsarts, en focust op individuele casussen. In een uitgebreid SMT nemen ook preventieadviseurs, leidinggevenden en eventueel vertrouwenspersonen of specialisten in psychosociale aspecten en ergonomie deel.
Afhankelijk van de situatie kan ook de werknemer zelf uitgenodigd worden. Zo ontstaat er een multidisciplinaire aanpak waarin verschillende perspectieven samenkomen en beslissingen gedragen worden.
Hoe richt je een SMT op?
Een SMT richt je op nadat je organisatie al stappen heeft gezet richting een duurzaam aanwezigheidsbeleid. Vaak vertrekt het initiatief vanuit de interne preventiedienst of op advies van IDEWE.
Belangrijk is om vooraf een huishoudelijk reglement op te stellen waarin de werking en de vertrouwelijkheid worden vastgelegd. Dit reglement bevat een privacyclausule en wordt goedgekeurd door het Comité voor Preventie en Bescherming op het Werk (CPBW). Zo is verzekerd dat alle deelnemers zorgvuldig omgaan met persoonlijke gegevens. Werknemers moeten bovendien expliciet toestemming geven om hun dossier te bespreken.
Een SMT komt idealiter vier à vijf keer per jaar samen. De coördinator nodigt de deelnemers uit, leidt het overleg en zorgt voor verslag en opvolging.
Zo ondersteunt IDEWE je Sociaal-Medisch Team
IDEWE begeleidt organisaties stap voor stap bij de oprichting en werking van hun SMT. Onze experts helpen bij:
- het afstemmen van het SMT op je aanwezigheids- en re-integratiebeleid;
- het bepalen van de juiste samenstelling van het team;
- het opstellen van het huishoudelijk reglement en de privacyclausule;
- en het opleiden van betrokkenen om efficiënt en respectvol met ziekteverzuim om te gaan.
Basisopleiding vertrouwenspersoon
Conflicten en stress op de werkvloer? Als vertrouwenspersoon leer je medewerkers ondersteunen en welzijn versterken.
Supervisie voor vertrouwenspersonen
Vertrouwenspersonen krijgen extra ondersteuning en inzichten om hun rol effectiever in te vullen.
Terugkomdag voor vertrouwenspersonen supervisie + actueel thema
Versterk je vaardigheden als vertrouwenspersoon en blijf op de hoogte van actuele thema’s.