Terug Een veerkrachtige school veronderstelt een veerkrachtig korps

Een veerkrachtige school veronderstelt een veerkrachtig korps

- Mentaal fit | Stress en burn-out | Organisatieveradering

5 stappen om niet zomaar voorbij te gaan aan de energieslurpende coronaperiode

Code geel zorgt ervoor dat ook in de klas de mondmaskers aan de kapstok mogen blijven hangen, zodat leerkrachten en leerlingen voor het eerst sinds lang weer helemaal face to face kunnen staan. Na twee door corona gekaapte schooljaren die de veerkracht van het personeel op de proef hebben gesteld is het tijd voor introspectie en heling. En misschien zelfs voor enkele lessen voor de toekomst?

De informatie in dit nieuwsbericht is correct op het tijdstip van publicatie. Raadpleeg altijd de laatste maatregelen en wetgeving met betrekking tot COVID-19 op https://www.info-coronavirus.be

Ongeacht of u de voorbije maanden voor de klas stond of in een ondersteunende functie aan de slag was in het onderwijs, de pandemie heeft ieders zekerheden onderuitgehaald. De meest evidente afspraken en procedures werden op losse schroeven gezet en er ging enorm veel energie naar organiseren en opnieuw organiseren. Ellen Schellekens en An Thys, beiden preventieadviseur psychosociale aspecten bij IDEWE, vragen zich af welke lessen scholen daaruit kunnen trekken voor het welzijn van hun korps.

Que vous ayez été dans une classe ou dans un rôle de soutien à l’enseignement ces derniers mois, la pandémie a ébranlé les certitudes de chacun. Les dispositions et les procédures les plus évidentes ont été remises en question et beaucoup d’énergie a été consacrée à l’organisation et à la réorganisation. Ellen Schellekens et An Thys, toutes deux conseillères en prévention aspects psychosociaux chez IDEWE, se demandent quelles leçons les écoles peuvent en tirer pour le bien-être de leurs troupes.

1. Inventariseer

Ellen: “Zowel in de klas als privé waren er zodanig veel losse eindjes die aan elkaar moesten geknoopt worden, dat er nauwelijks tijd was om op adem te komen. In dergelijke situatie konden we wel zeggen dat mensen aan zelfzorg moesten doen en aan hun veerkracht moesten werken, maar dat veronderstelde wel dat ze nog een restje energie over hadden om dat te doen. En velen hadden zelfs dat niet meer. Nu de acute dreiging van de pandemie voorbij is, is de belangrijkste tip die we directies kunnen geven: maak tijd om samen met het korps de inventaris op te maken van ieders veerkracht en ieders (on)welzijn((sklachten).”

2. Kom op adem

communicatie

An: “Leerkrachten zijn voor een groot deel solitaire werknemers maar dat wil niet zeggen dat ze los staan van hun collega’s, integendeel. De voorbije maanden vonden alle teamvergaderingen online plaats, waardoor alle aandacht naar inhoud ging maar zelden tijd overbleef om na te denken over teamprocessen. Iedereen zat een beetje op zijn eiland en het rode knipperlicht van onwelzijn werd vaak niet opgemerkt. Vooraleer daar lessen uit te trekken, is het misschien nodig om de focus te leggen op tot rust komen en afstand creëren. Tijd nemen om na te gaan wat dat voor iedereen betekent is iets wat bijvoorbeeld een belangrijk agendapunt van de eerstvolgende fysieke teammeeting kan zijn. De deconnectietool die IDEWE heeft uitgewerkt kan hier zeker bij helpen.”

3. Dat geldt ook voor directies

Ellen: “Uit de risicoanalyses psychosociale aspecten die we de jongste tijd hebben uitgevoerd blijkt dat vooral directies onder druk staan. Veel heeft te maken met het gebrek aan middenkader, waardoor ze heel veel borden tegelijk in de lucht moeten houden. Vaak ontbreekt de nodige expertise, kennis en tijd om naast pedagoog en manager ook boekhouder, klusjesman, hr-directeur en recruiter te zijn. Ook dit moeten we durven te benoemen. We moeten er ons bewust van zijn dat het gebrek aan veerkracht ook te maken heeft met het gebrek aan middelen en ondersteuning. In kaart brengen op welke grenzen je als directie stuit, zal toelaten dat je je energie beter kan focussen op de dingen die je wel kan veranderen.”

4. Praat met elkaar

An: “Communicatie is een belangrijk middel om veerkracht op te bouwen. Praten over onwelzijn, samen inventariseren en naar oplossingen zoeken om in de toekomst veerkrachtiger in je schoenen te kunnen staan, geeft op zich al energie. Maar het veronderstelt wel dat er een praatcultuur heerst. Daarna moet bovendien een actieplan uitgevoerd worden. Of die daadkracht er is heeft te maken met vertrouwen maar bijvoorbeeld ook met het mandaat van de directie en de kwaliteit van de samenwerking met het schoolbestuur. Het IDEWE-aanbod voor leidinggevenden kan helpen om de juiste context te scheppen.”

5. Reboost je veerkracht in het team

team

IDEWE heeft een checklist opgesteld om de veerkracht in het team in kaart te brengen. Dat gebeurt aan de hand van vragen als:

  • Wat zijn in ons team de signalen dat er over de grenzen gegaan wordt?
  • Op welke manier spreken we elkaar daarover aan?
  • Welke afspraken hebben we om efficiënt met tijd en kwaliteit om te gaan?
  • Welke afspraken helpen ons niet?
  • Wat zijn energievreters?
  • Hoe kunnen we waardering beter inbouwen?

De checklist komt aan bod tijdens onze Reboostsessies teamveerkracht. Het is de aanleiding om de procedures en de organisatiecultuur bespreekbaar te maken en een teamactieplan op te stellen. Je kan ook zelf aan de slag met onze 33-dagen-challenge, waarvoor je dagelijks een paar minuten tijd moet maken om een oefening te doen uit een van de vijf domeinen: 

  1. Zorg voor evenwicht en energie (positieve energiegevers inbouwen, stilstaan bij je successen, dingen voor jezelf wensen, …)
  2. Ga bewust om met tijd en kwaliteit (volgens je persoonlijke waarden leven, stilstaan bij hoe je je kwaliteiten goed kan inzetten, prioriteiten kiezen,…)
  3. Luister naar jezelf (stilstaan bij dingen die energie vreten én geven, grenzen afbakenen, je bewust worden van je eigen stress-symptomen, …)
  4. Verzorg je lichaam (sporten, stretchen, ademhalingsoefeningen, evenwichtige slaap en voeding, …)
  5. Denk je sterk (fijne herinneringen ophalen, aparte piekermomenten inbouwen, denken aan mensen naar wie je opkijkt, poëzie lezen, denken in ‘moeten’ vervangen door ‘mogen’, …)

Lees meer over ‘veerkracht’

Downloads

Blijf altijd op de hoogte: schrijf u in op de IDEWE-nieuwsbrief

 

Met duiding van autonome experts, én in heldere taal!

Blijf mee met alle ontwikkelingen in welzijn & preventie

Ontvang als eerste updates rond wetswijzigingen