Met een re-integratiebeleid help je werknemers vanuit ziekte weer aan de slag

Het werk hervatten na een (lange) periode van ziekte? Voor veel werknemers een grote stap. Een goed re-integratiebeleid helpt hen om opnieuw aan het werk te gaan. We begeleiden jou als werkgever om een duurzaam re-integratiebeleid uit te werken. Want werken bevordert het herstel.

Laat je begeleiden bij je re-integratiebeleid of volg een opleiding

Ben je werknemer? Lees hier meer over je re-integratietraject.

Wat is een re-integratiebeleid?

Een re-integratiebeleid beschrijft hoe je de terugkeer van (langdurig) zieke werknemers organiseert. Op een haalbare en respectvolle manier. Stel je dat beleid doordacht op? Dan bevorder je niet alleen het welzijn van je werknemer, maar versterk je ook de productiviteit van je organisatie.

Werkgevers zijn sinds eind 2022 wettelijk verplicht om een collectief re-integratiebeleid uit te werken met een heldere visie op:

  • re-integratie van langdurig zieken
  • een collectief kader voor aangepast werk
  • jaarlijkse evaluatie van de uitgevoerde re-integratietrajecten

Een re-integratiebeleid maakt best deel uit van een ruimer actief aanwezigheidsbeleid.

Waarom is een re-integratiebeleid belangrijk?

Hoe langer een werknemer afwezig blijft wegens ziekte, hoe moeilijker die terug aan de slag gaat. Werknemers die langdurig out zijn? Die lopen bovendien een hoger risico op herval als ze niet kunnen rekenen op de juiste ondersteuning. Met een degelijk re-integratiebeleid verklein je die kans. 

Zo hou je als werkgever talent aan boord, verlaag je de drempel voor een succesvolle werkhervatting en voorkom je aanhoudend ziekteverzuim.

  • België telt vandaag naar schatting 585.000 langdurig zieken
    Dat zijn werknemers die langer dan één jaar arbeidsongeschikt zijn.
     
  • 80% van de langdurig zieken wil opnieuw aan de slag.

Een doordacht re-integratiebeleid uitwerken?
Onze experts staan voor je klaar. Neem contact op.

Wetgeving benadrukt gedeelde verantwoordelijkheid bij langdurige arbeidsongeschiktheid

De federale regering legt de gedeelde verantwoordelijkheid bij langdurige arbeidsongeschiktheid bij alle betrokken partijen. Werknemers, werkgevers, artsen, ziekenfondsen en regionale diensten voor arbeidsbemiddeling dragen elk hun steentje bij.

De aanpak steunt op drie krachtlijnen:

  • primaire preventie om ziekte te voorkomen
  • secundaire preventie om uitval te vermijden
  • tertiaire preventie om een vlotte re-integratie te ondersteunen

Wat is een re-integratietraject?

Een re-integratietraject maakt deel uit van een breder re-integratiebeleid in je organisatie. Met een re-integratietraject help je werknemers die na ziekte of een ongeval langdurig arbeidsongeschikt zijn om terug te keren naar hun werk. 

De bedoeling is dat die werkhervatting veilig, geleidelijk en haalbaar verloopt. Met een helder stappenplan bij de hand. En met oog voor de medische situatie en persoonlijke omstandigheden van de werknemer. 

In een re-integratietraject spelen meerdere partijen een rol. Jijzelf als werkgever, de werknemer, de arbeidsarts, mogelijk ook andere preventieadviseurs, en eventueel de adviserend arts van het ziekenfonds. Samen werken ze stap voor stap aan een duurzame re-integratie van langdurig zieke werknemers.

Contacteer ons voor advies op maat

Hoe start je als werkgever een 
re-integratietraject op?

Een re-integratietraject kan informeel of formeel verlopen. In een informeel traject kun je als werkgever op elk moment van de arbeidsongeschiktheid een bezoek voorafgaand aan de werkhervatting aanvragen voor je werknemer. Deze is niet verplicht om hierop in te gaan.

Een formeel re-integratietraject gaat in vijf stappen. In je My IDEWE Professional (klantenzone) vind je een duidelijke visuele weergave van het traject.

Stap 1: aanvraag re-integratietraject

Als werkgever kun je een re-integratietraject opstarten als je werknemer hiermee akkoord gaat, of als uit de inschatting van het arbeidspotentieel blijkt dat je werknemer arbeidspotentieel heeft. Ook je werknemer kan zelf zo’n traject aanvragen, alleen of samen met de behandelend arts. Dat kan op elk moment tijdens de arbeidsongeschiktheid.

  • Vul het formulier ‘verzoek om re-integratietraject – werkgever’ in en bezorg het via post aan je regionale IDEWE-kantoor.
  • Negeert de werknemer een (aangetekende) uitnodiging voor een re-integratiebeoordeling? Hou er rekening mee dat de adviserend arts van de mutualiteit hierover door de arbeidsarts moet worden ingelicht na twee afwezigheden, en dat het traject na drie uitnodigingen wordt afgesloten.

Stap 2: re-integratiebeoordeling

Je werknemer wordt met een aangetekende zending uitgenodigd bij de preventieadviseur-arbeidsarts voor een re-integratiebeoordeling.  De arbeidsarts beoordeelt binnen 49 kalenderdagen na ontvangst van de aanvraag of je werknemer nog kan terugkeren naar het oorspronkelijke werk. Of dat aangepast of ander werk noodzakelijk is.

De arbeidsarts kan één van de volgende beslissingen nemen:

  • Beslissing A: de werknemer mag op termijn het werk hervatten, eventueel met aangepaste taken of ander werk in tussentijd.
  • Beslissing B: de werknemer is definitief ongeschikt om het oorspronkelijke werk te hervatten, maar kan wel ander of aangepast werk doen.
  • Beslissing C: een re-integratietraject is momenteel nog niet mogelijk. Na ten vroegste drie maanden kan een nieuw traject worden opgestart, behalve als de arbeidsarts goede redenen heeft om van die termijn af te wijken.

Stap 3: overleg

Na de beoordeling, waarbij de arbeidsarts beslist dat je werknemer tijdelijk (beslissing A) of definitief (beslissing B) ander of aangepast werk kan uitvoeren, volgt een overleg tussen de werknemer, jou als werkgever en de preventieadviseur-arbeidsarts. Tijdens dat overleg worden de mogelijkheden voor de terugkeer van de werknemer besproken en worden specifieke aanpassingen of voorwaarden vastgelegd.

Stap 4: re-integratieplan of -verslag opstellen

Op basis van het overleg stel je als werkgever een re-integratieplan op met:

  • aanpassingen aan de werkplek
  • aangepaste taken, werkvolume of werkuren
  • eventueel opleiding of begeleiding om nieuwe taken aan te leren
  • geldigheidsduur van het plan

Houd rekening met deze tijdslijnen:

  • Het re-integratieplan moet binnen 63 kalenderdagen na de re-integratiebeoordeling bij beslissing A zijn opgesteld.
  • Bij beslissing B geldt een termijn van 6 maanden.
  • De werknemer heeft 14 dagen de tijd om het plan te ondertekenen. Reageert die niet na die termijn? Stuur dan een nieuwe uitnodiging. Komt er opnieuw geen reactie van de werknemer, dan wordt dit als een weigering van het plan gezien. Het plan wordt dan bezorgd aan de werknemer en aan de preventieadviseur-arbeidsarts. Het is ook beschikbaar voor de toezichthoudende ambtenaren.

Kun je als werkgever niet voldoen aan de voorstellen van de preventieadviseur-arbeidsarts, bijvoorbeeld omdat er te veel praktische of technische obstakels zijn? Dan stel je een verslag op waarin je voldoende uitgebreid motiveert waarom de voorgestelde aanpassingen niet mogelijk zijn. Je bezorgt dit verslag aan je werknemer, deze hoeft dit niet te ondertekenen. Ook het verslag wordt bezorgd aan de preventie-adviseur arbeidsarts. Het staat ook ter beschikking van de toezichthoudende ambtenaren.

Stap 5: re-integratietraject opvolgen en uitvoeren

Is het re-integratieplan is goedgekeurd? Dan start de uitvoering. De preventieadviseur-arbeidsarts blijft de situatie van de werknemer opvolgen en biedt ondersteuning tijdens het traject. De werknemer kan altijd om een gesprek vragen bij de arbeidsarts als er aanpassingen nodig zijn.

Is je werknemer definitief ongeschikt voor het overeengekomen werk en leidt het traject niet tot een aanvaard plan op basis van de voorwaarden en modaliteiten bepaald door de preventie-adviseur arbeidsarts? Dan zorgt die voor een doorverwijzing van je werknemer naar de bevoegde dienst of instelling van de Gewesten en Gemeenschappen met het oog op een begeleiding in het kader van de re-integratie.

Hoe maak je een werkhervatting succesvol?

1. Moedig je werknemer aan om tijdig aangepast werk aan te vragen

Vanaf begin 2026 kan een werknemer die dreigt uit te vallen door gezondheidsproblemen jou vragen om na te gaan of een aanpassing van de werkpost en/of aangepast of ander werk mogelijk is. Je kunt daarvoor advies inwinnen bij je preventieadviseur-arbeidsarts of andere preventieadviseurs. Informeer je werknemer altijd zo snel mogelijk over het gevolg dat je aan die vraag geeft, of over het feit dat je niet op de vraag kunt ingaan.

2. Communiceer snel en juist met je werknemer

  • Houd je werknemer betrokken. Neem tijdig contact op met je werknemer. Sinds begin 2026 ben je hiertoe ook wettelijk verplicht. De procedure voor dit contact – wie contact opneemt en hoe vaak – moet je opnemen in je arbeidsreglement. Zo creëer je een betrokken en ondersteunende sfeer.
  • Ga uit van goede wil. Erken dat de meeste langdurig afwezigen weer willen werken, maar misschien niet durven. Help ze om hun zelfvertrouwen te herstellen.
  • Vind de balans tussen transparantie en privacy. Communiceer empathisch en respecteer de privacy van je werknemer. Stem je communicatie af op hun wensen. En deel alleen noodzakelijke informatie. 

Tip: dialoog wérkt

Het is belangrijk dat je als werkgever de situatie zorgvuldig beoordeelt en rekening houdt met de situatie van de werknemer. Ga het gesprek aan en zoek een oplossing die beter aansluit bij de mogelijkheden en behoeften van je werknemer.
 

3. Draag zorg voor je team

  • Verduidelijk de heropstart. Maak de terugkeer van je werknemer positief en transparant. Zorg ervoor dat het team begrijpt waarom re-integratie belangrijk is, zonder onnodige details te belichten.
  • Houd de impact op de werkdruk in de gaten. Wees alert voor de gevolgen van ziekteverzuim en gedeeltelijke terugkeer op de werkdruk. Stem je de communicatie af op de situatie? Dan voorkom je irritatie en roddels.

4. Betrek de arbeidsarts

De arbeidsarts is geen controlearts, wel een onmisbare specialist. Moedig werknemers aan om zelf contact te nemen met hun arbeidsarts. Zo krijgen ze de juiste ondersteuning.

Tijdens een periode van arbeidsongeschiktheid mag een werknemer op eigen initiatief een afspraak maken met de arbeidsarts – ongeacht of die werknemer wordt blootgesteld aan gezondheidsrisico’s. Zo kunnen mogelijke aanpassingen aan de werkpost of werkomstandigheden besproken worden, met het oog op werkhervatting.

Als werkgever moet je je werknemers informeren over deze procedure. Je werknemer mag zelf de arbeidsarts contacteren, of jou vragen om dit te doen. Je mag sinds 2026 ook zelf initiatief nemen om een afspraak voor je werknemer bij de arbeidsarts in te plannen. Je werknemer is niet verplicht om op de uitnodiging van de arbeidsarts in te gaan. Als hij dat niet doet, zal de arbeidsarts je hiervan op de hoogte brengen.

Let op: bij dit soort consult spreekt de arbeidsarts zich niet uit over de arbeidsgeschiktheid. De arts doet enkel voorstellen om de werkplek beter af te stemmen op de situatie van je werknemer.

5. Voer een proactief aanwezigheidsbeleid

Bied met je aanwezigheidsbeleid niet alleen richtlijnen. Scherp ook het bewustzijn aan over ziekteverzuim en de noodzaak van gedeeltelijke werkhervatting. Zo zien afwezige werknemers het nut van contactmomenten in en ervaren ze die niet als storend.

6. Werk met het Sociaal-Medisch Team (SMT)

Het Sociaal-Medisch Team (SMT) biedt grotere organisaties een effectief overlegkader om ziekteverzuim structureel aan te pakken. Het team richt zich op de re-integratie van langdurig zieke werknemers door vroegtijdige ondersteuningsprogramma's op te starten en collectieve problemen aan te pakken. 

Welke tools zijn er om de re-integratie te ondersteunen?

  • IDEWE-Podcast PreventiePraat:
    In onze podcast delen we inzichten die bijdragen aan een gezonder, veiliger en gelukkiger werkleven. Deze drie afleveringen bieden heldere duiding en praktische handvatten rond verzuim, retentie en re-integratie:

! Opgelet: sinds de opname van deze podcasts is het KB re-integratie gewijzigd. Sommige informatie kan daardoor achterhaald zijn. De inzichten en praktijkervaringen blijven wel relevant als bredere reflectie op verzuim en werkhervatting.

Herbekijk: het nieuwe koninklijk besluit rond re-integratie uitgelegd

Om deze video te bekijken, hebben we je toestemming nodig voor marketingcookies.

Hoe helpt IDEWE jou als werkgever?

Onze experts garanderen de follow-up van je re-integratieacties. Ze zijn als klankbord beschikbaar voor al jouw vragen. En helpen je met:

  • aanwezigheids- en re-integratiebeleid op maat van jouw organisatie
    We analyseren de noden en specifieke context van je organisatie en werken samen met jou aan een passend re-integratiebeleid.
  • begeleiding bij re-integratietrajecten
    We begeleiden je door elke stap van het proces. Je kunt rekenen op onze expertise om voor elke werknemer de juiste maatregelen te vinden. Van het gepersonaliseerde traject opstarten tot de aanpassingen uitvoeren.
  • contact en opvolging
    We geven advies over contact en opvolging tijdens langdurige arbeidsongeschiktheid.
  • informatie en opleidingen
    We hebben een uitgebreid pakket aan opleidingen en webinars in huis om jouw hr-teams en leidinggevenden te informeren over re-integratie.

Contacteer onze experts en laat je begeleiden

Waarom kiezen voor IDEWE?

  • Maatwerk in re-integratie - Bij IDEWE begrijpen we dat elk re-integratietraject uniek is. We ontwikkelen een beleid dat aansluit bij de specifieke noden van jouw organisatie en zorgen voor een persoonlijke aanpak die bijdraagt aan een succesvolle terugkeer.
  • Gespecialiseerde begeleiding bij elke stap - Van intake tot opvolging, IDEWE biedt begeleiding bij elke fase van het re-integratietraject. Onze experts helpen met gerichte oplossingen voor een duurzaam herstel en een vlotte werkhervatting.
  • Preventieve aanpak - Wij geloven dat voorkomen beter is dan genezen. IDEWE biedt proactieve ondersteuning om uitval te voorkomen en zorgt ervoor dat jouw team goed voorbereid is op terugkeer en langdurige afwezigheden.
     

Ook interessant

  • Kan een re-integratietraject ook bij kmo’s?

    Is een werknemer langdurig arbeidsongeschikt? Dan kun je als werkgever – ook binnen een kleine onderneming – een re-integratietraject opstarten. Daarbij werken de werkgever, de werknemer en de arbeidsarts samen via een vast stappenplan en bekijken ze de mogelijkheden voor een aangepaste of andere functie.

    Lees meer