Deconnectie als onderdeel van een duurzaam welzijnsbeleid

- Gezonde levensstijl | Stress en burn-out | Werk-Privé

Expert Lode Godderis

Directeur Kennis, Informatie & Research

E-mailloze vrijdag op 30 november

E-mailloze vrijdag is al 10 jaar lang een symbolische dag waarop organisaties hun medewerkers aansporen om bewust om te gaan met e-mailverkeer. E-mail houdt op een communicatiekanaal te zijn als het mensen het gevoel geven dat het werk nooit gedaan is. Naast wetgevende initiatieven omtrent ‘deconnectie’ is een mentaliteitswijziging noodzakelijk om bewuster om te gaan met e-mail en op die manier het risico op toenemende infobesitas en werkstress te beperken.

Master Your Email, de organisator achter de e-mailloze vrijdag, polste dit voorjaar bij 525 mensen hoe snel ze hun professionele e-mails lezen. In een periode van zes weken ontvingen de proefpersonen op alle uren van de dag e-mails waarop ze moesten antwoorden zodra ze gelezen waren. 10.8% van de mails die op een werkdag na 19.30 uur in de mailbox vielen, werden binnen de minuut beantwoord. Bijna een kwart binnen het kwartier en 57,0% nog dezelfde dag. Ook tijdens het weekend bleven heel wat medewerkers alert. Meer dan 1 op de 4 van alle professionals grepen bij het ontwaken meteen naar zijn smartphone om hun e-mail te checken. Slechts 1 op de 3 wachtte tot maandag om de professionele mailbox opnieuw te openen.

Vicieuze cirkel

Het einde van de werkdag betekent bijgevolg niet dat het werk voorbij is. De meerderheid van de professionals blijft, uit vrees om iets te missen, via de inbox verbonden met het werk. Structureel avond- en weekendwerk doet nochtans meer kwaad dan goed.

“Door de constante stroom aan berichten lijkt het to do-lijstje nooit afgewerkt”, zegt professor arbeidsgeneeskunde Lode Godderis, directeur informatie van IDEWE. “Het wordt ook steeds moeilijker om geconcentreerd te blijven op wat belangrijk is. Dat slorpt enorm veel energie en werkt chronische hersenstress in de hand. Bovendien krijg je de indruk de controle te verliezen over je werk, waardoor je de neiging krijgt om nog vaker je mail te checken om toch maar geen informatie te missen. Dat brengt een vicieuze cirkel op gang. Infobesitas of een overdaad aan prikkels die de hersenen oververhit.”

Deconnectiewet

Om met een frisse geest te kunnen werken, is het noodzakelijk om te kunnen deconnecteren. Vandaar dat de overheid werk heeft gemaakt van een voorzichtige wetgeving rond deconnectie. De Relancewet oftewel de 'Wet betreffende de versterking van de economische groei en de sociale cohesie' bepaalt dat Comités voor Preventie op het Werk op regelmatige tijdstippen dienen te overleggen over deconnectie van het werk en gebruik van digitale communicatiemiddelen.

Op basis van dit overleg kan het Comité aan de werkgever voorstellen formuleren en adviezen uitbrengen. Indien hieruit afspraken voortvloeien kunnen deze opgenomen worden in het arbeidsreglement of door het sluiten van een collectieve arbeidsovereenkomst. Een mogelijke afspraak is om bijvoorbeeld duidelijk te stellen dat er geen verplichting is om te antwoorden op mails of sms'en na de werkuren of in het weekend.

Om organisaties te ondersteunen bij deze besprekingen, hebben we een checklist opgesteld. Organisaties, teams of individuen kunnen ze invullen als leidraad bij een bespreking op het Comité.

U kunt deze onderaan downloaden.

Afgestemd op de werkdruk

“Welke maatregel dan ook genomen wordt, hij kan alleen maar succesvol zijn als hij afgestemd wordt op de werkdruk”, aldus Lode Godderis. “Zolang de werkdruk te hoog is, zullen medewerkers na hun werkuren blijven mailen, bellen of WhatsAppen. Maatregelen om te deconnecteren moeten bijgevolg deel uitmaken van een duurzaam welzijnsbeleid, die niet alleen de medewerkers maar ook de organisatie in zijn geheel weerbaarder maakt.”

Wilt u ervoor zorgen dat uw medewerkers zich goed voelen in uw organisatie en daar duurzaam werk van maken? Contacteer ons voor meer informatie over onze 360° aanpak.

Downloads